Connect with us

Sách

Cẩm nang mới: Xét xử thế nào là công bằng?

Published

on

Ảnh: ICJ.

Ở Việt Nam ngày nay, chúng ta nói nhiều về án oan. Việc đánh giá quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự cũng coi trọng tiêu chí “đúng người, đúng tội”, tức là cái kết quả, mà ít khi nào coi trọng yếu tố “đúng quy trình”. Liệu có công bằng không khi một vụ án xử đúng người, đúng tội nhưng chứng cứ vụ án lại được thu thập thông qua hoạt động tra tấn?

Đây là những vấn đề nghiêm trọng diễn ra ở rất nhiều quốc gia trên thế giới, kể cả ở những nền tư pháp mạnh và phát triển như Mỹ hay các nước châu Âu.

Cuốn cẩm nang “Theo dõi việc Xét xử trong Tố tụng Hình sự” của Uỷ ban Luật gia Quốc tế (International Commisstion of Jurists – ICJ) là một nỗ lực không những nhằm giảm thiểu án oan sai mà còn giúp cho quy trình tố tụng công bằng hơn.

Tải Sổ tay (PDF)

ICJ là một tổ chức phi chính phủ quốc tế được thành lập ở Đức, nay có trụ sở ở Geneva, Thuỵ Sĩ. Đây là một trong những tổ chức pháp lý lâu đời và uy tín nhất thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu và thúc đẩy pháp quyền, đặc biệt là xét xử công bằng. Uỷ ban này do 60 thẩm phán và giáo sư luật ở khắp nơi trên thế giới hình thành nên. ICJ cũng đồng thời là một tổ chức có tư cách ECOSOC của Liên Hiệp Quốc và do đó được trực tiếp tham gia các chương trình nghị sự của định chế toàn cầu này.

Trong lời mở đầu của cẩm nang này, ICJ viết: “Xét xử công bằng là điều kiện thiết yếu không chỉ đối với việc bảo vệ quyền của bị cáo và quyền của nạn nhân, mà còn nhằm đảm bảo việc thi hành công lý một cách thích đáng – vốn là mấu chốt của nguyên tắc pháp trị. Do đó, xét xử công bằng tạo nên bức tường thành bảo vệ con người trước nạn lạm dụng quyền hạn và ‘công lý chiếu lệ’ (summary justice)”.

Cuốn cẩm nang “Theo dõi việc Xét xử trong Tố tụng Hình sự” này đã được dịch sang tiếng Việt và có hai nội dung chính.

Ba chương đầu nói về việc theo dõi, giám sát các phiên toà hình sự. Đây là một hoạt động do công dân, các tổ chức phi chính phủ nước sở tại và nước ngoài tiến hành nhằm đặt toà án dưới sự giám sát của công chúng.

Bảy chương còn lại của cuốn sổ tay này nói về các chuẩn mực xét xử công bằng chiếu theo luật quốc tế, mà chủ yếu là hệ thống luật nhân quyền của Liên Hiệp Quốc. Đến đây, bạn đọc có thể tìm hiểu một cách có hệ thống và căn bản về các chuẩn mực được thừa nhận rộng rãi trên thế giới này.

Cẩm nang này nói rất rõ về các nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật; suy đoán vô tội; xét xử công khai; toà án độc lập; tính độc lập của nghề luật sư; quyền im lặng, quyền không bị tra tấn, quyền được tiếp cận thông tin, quyền được trợ giúp pháp lý, quyền được nhanh chóng đưa ra xét xử trước toà án của bị can, bị cáo; và rất nhiều nguyên tắc khác.

“Cẩm nang thực hành này cung cấp một cái nhìn toàn cảnh, có hệ thống, về các thông lệ và chuẩn mực quốc tế về xét xử công bằng và pháp trình chính đáng trong lĩnh vực hình sự. Các nguồn tài liệu chính của ICJ là các thông lệ, chuẩn mực và tài liệu luật học quốc tế, do những cơ quan bảo vệ nhân quyền ở tầm quốc tế và khu vực xây dựng nên”, ICJ cho biết.

Trong bối cảnh tranh cãi về các chuẩn mực xét xử công bằng ở Việt Nam, tài liệu này có thể được coi như một cẩm nang đáng tin cậy dành cho các nhà hoạt động nhân quyền, các tổ chức phi chính phủ, giới nhà báo, các học giả cũng như các nhà làm luật và các cơ quan tố tụng.

Bạn có biết...

... Luật Khoa là một tạp chí độc lập và phi lợi nhuận. Với mong muốn mang lại trải nghiệm đọc báo tốt nhất cho bạn đọc, chúng tôi không đặt quảng cáo và do đó không có doanh thu. Luật Khoa chi trả mọi chi phí bằng các khoản đóng góp của bạn đọc.

Mỗi ngày, các phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên của Luật Khoa đều tận tâm với từng con chữ và từng mối quan tâm của bạn đọc, nhằm mang lại cho bạn đọc cái nhìn mới mẻ và đa chiều về những vấn đề pháp luật, chính trị.

Nếu tất cả bạn đọc đều đóng góp cho Luật Khoa, dù là 20 nghìn đồng, tờ báo độc lập và khai phóng này của chúng ta sẽ hoạt động hiệu quả và bền vững hơn rất nhiều. Mỗi đồng bạn đóng góp đều giúp cho Việt Nam của chúng ta ngày càng tốt đẹp hơn, và bạn chỉ mất một phút để trở thành nhà tài trợ của Luật Khoa. Xin cảm ơn.





Chung tay với Luật Khoa

Ủng hộ Luật Khoa tiếp tục sứ mệnh truyền bá kiến thức pháp luật, nhân quyền.


Xem danh sách các khoản đóng góp năm 2017 tại đây.

Hong Kong

Công pháp Quốc tế11 hours ago

Vương quốc Anh có thể can thiệp vào Hong Kong?

Tiêu đề nghe có vẻ rất buồn cười. Hong Kong là vùng lãnh thổ của Trung Quốc, dù có được...

Xã luận5 days ago

Hong Kong: đâu là gián, đâu là người?

Có một mẩu đối thoại được nhiều người Hong Kong lan truyền gần đây trên các trang mạng xã hội....

Quốc tế5 days ago

Dự luật Nhân quyền và Dân chủ Hong Kong trên bàn nghị sự Mỹ

Một trong những thông điệp của người biểu tình Hong Kong là kêu gọi Mỹ thông qua Dự luật Nhân...

Quốc tế2 weeks ago

Hong Kong, nhìn từ Trung Nam Hải

Tầm quan trọng kinh tế của Hong Kong trong mối tương quan với Trung Quốc đã giảm đáng kể, nhưng...

Thời sự Quốc tế3 weeks ago

Trump: “Bạo loạn” ở Hong Kong là chuyện riêng của Hong Kong và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Hong Kong đang có “bạo loạn” – như cách gọi của chính quyền...

Xã luận4 weeks ago

Hong Kong và cơn ác mộng mang tên “công an trị”

Đêm hôm qua, 21/7/2019, có lẽ là cơn ác mộng dài nhất của người Hong Kong trong nhiều năm trở...

Thời sự Quốc tế1 month ago

Tỷ lệ người Hong Kong ủng hộ độc lập của Đài Loan cao kỷ lục trong 26 năm

Vào hôm thứ Ba, 17/7, Chương trình lấy Ý kiến Công chúng Hồng Kông (HKPOP) đã công bố một cuộc...

Bài đọc nhiều