Connect with us

Quốc tế

Tại sao ngay cả các nhà hoạt động dân chủ Burma cũng bỏ rơi người Rohingya?

Published

on

Người tị nạn Rohingya xem bóng đá trong một trại tị nạn ở Bangladesh. Ảnh: Tyrone Siu/Reuters.

Khi người Hồi giáo Rohingya bị quân đội thanh trừng và xua đuổi khỏi Burma (Miến Điện) trong mấy năm trở lại đây, người ta thấy một sự im lặng đáng ngạc nhiên từ giới hoạt động dân chủ.

Vốn dĩ, cộng đồng quốc tế sẽ kỳ vọng rằng những nhà hoạt động này, những người thường xuyên kêu gọi và cổ xuý cho các giá trị nhân quyền hàng thập niên qua, sẽ lên án mạnh mẽ cuộc thanh trừng sắc tộc này như những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng khác. Nhưng thực tế lại không phải là như vậy.

Trong một bài xã luận đăng ngày hôm nay trên tờ The Washington Post, nhà báo Richard Cockett, cựu trưởng ban Đông Nam Á của tờ The Economist, đưa ra một cách lý giải cho vấn đề này.

Theo ông, căn nguyên nằm ở tâm lý bài Hồi giáo có gốc rễ sâu xa trong lịch sử Burma.

Burma vốn dĩ là một nước có truyền thống Phật giáo lâu đời. Kể từ năm 1057, khi nhà vua Anawrahta sáng lập ra nhà nước thống nhất đầu tiên ở vùng ngày nay là Burma, ông đã chọn theo Phật giáo Theravada, hay còn gọi là Phật giáo Thượng toạ bộ, một nhánh của Phật giáo Tiểu thừa.

Người Hồi giáo Rohingya được nhiều sử gia cho là đã sinh sống ở Burma từ thế kỷ thứ 12.

Quá trình xâm lược của người Anh đã biến Burma thành một tỉnh trong vùng thuộc địa Ấn Độ của họ kể từ năm 1824. Đến đây thì vấn đề trở nên nghiêm trọng: người Anh khuyến khích người Ấn Độ, trong đó có rất đông người Hồi giáo, di cư tới Burma làm việc.

Người Burma dĩ nhiên tức giận khi văn hoá Phật giáo của họ mất dần trước làn sóng nhập cư của người nước ngoài. Vào thời kỳ Thế chiến thứ Hai, người Ấn Độ đã chiếm đa số ở thủ đô Yangon.

Nhà báo Richard Cockett giải thích, bối cảnh lịch sử nói trên đã dẫn phong trào giành độc lập của Burma và các phong trào chính trị cực đoan ở nước này, ngoài việc chống lại Anh quốc, còn đi đến chỗ chống lại người nước ngoài và chống Hồi giáo.

Bà Aung San Suu Kyi, nhà lãnh đạo trên thực tế của chính quyền Burma hiện nay, là con gái của vị tướng Aung San – người góp công lớn trong việc giành độc lập cho Burma và được mệnh danh là “Tổ phụ” của nước này. Bản thân bà Suu Kyi cũng từng viết rằng người Burma theo đạo Phật cảm thấy bị đe dọa bởi những người Hồi giáo Ấn Độ vốn không được chào đón và không thể kiểm soát được, đặc biệt khi những người này bắt đầu kết hôn với phụ nữ Burma.

Nỗi sợ hãi này chi phối chính trị Burma ngày nay. Tinh thần chống Hồi giáo lan rộng khắp nơi. Khi vấn đề người Rohingya bắt đầu nổi lên năm 2015, một số đảng bộ địa phương của Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Suu Kyi đã khai trừ các đảng viên Hồi giáo, bất chấp mệnh lệnh ngược lại của lãnh đạo đảng.

Thêm vào đó, các nhà hoạt động dân chủ của đảng NLD cầm quyền, mặc dù vẫn cổ xuý cho nhân quyền, như chính bà Suu Kyi cũng thỉnh thoảng làm, có thể dễ dàng loại trừ người Rohingya vì họ không phải công dân Burma theo Đạo luật Quốc tịch năm 1982 do chính quyền độc tài quân sự Burma ban hành.

Đến đây, có vẻ như chính các nhà hoạt động của NLD và chính quyền quân sự cũ lại có một điểm chung: không muốn coi người Rohingya là công dân Burma.

Nhà báo Richard Cockett viết, “Có thể đây chỉ là sự ấu trĩ thôi, nhưng họ có vẻ quá dễ quên, rằng cái Đạo luật Quốc tịch đó đã được chế độ quân sự – kẻ thù của họ – thiết kế ra để chia rẽ và cai trị. Giờ đây nhiều người của NLD có vẻ hài lòng với việc chơi đúng ván bài đó”.

Bài xã luận của Richard Cockett dẫn lời U Myat Thu, Hiệu trưởng Trường Chính trị Yangon, nói rằng các đảng viên NLD luôn luôn nhìn lên trên để đoán ý lãnh đạo đảng. Nếu bà Suu Kyi không nói gì thì họ cũng sẽ không nói gì. Ở khía cạnh này, ông hiệu trưởng cho rằng đảng NLD giờ đây không còn là một phong trào dân chủ – nhân quyền như phương Tây tưởng nữa, mà thuần tuý là một “fan club” của bà Suu Kyi.

“Tiến trình dân chủ hoá đã dừng lại”, Myat Thu nói.

Bạn có biết...

... Luật Khoa là một tạp chí độc lập và phi lợi nhuận. Với mong muốn mang lại trải nghiệm đọc báo tốt nhất cho bạn đọc, chúng tôi không đặt quảng cáo và do đó không có doanh thu. Luật Khoa chi trả mọi chi phí bằng các khoản đóng góp của bạn đọc.

Mỗi ngày, các phóng viên, biên tập viên và cộng tác viên của Luật Khoa đều tận tâm với từng con chữ và từng mối quan tâm của bạn đọc, nhằm mang lại cho bạn đọc cái nhìn mới mẻ và đa chiều về những vấn đề pháp luật, chính trị.

Nếu tất cả bạn đọc đều đóng góp cho Luật Khoa, dù là 20 nghìn đồng, tờ báo độc lập và khai phóng này của chúng ta sẽ hoạt động hiệu quả và bền vững hơn rất nhiều. Mỗi đồng bạn đóng góp đều giúp cho Việt Nam của chúng ta ngày càng tốt đẹp hơn, và bạn chỉ mất một phút để trở thành nhà tài trợ của Luật Khoa. Xin cảm ơn.





Chung tay với Luật Khoa

Chung tay với Luật Khoa theo đuổi báo chí độc lập và truyền bá tri thức.


Xem danh sách các khoản đóng góp năm 2017 tại đây.

Đại dịch COVID-19

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc họp báo ở Nhà Trắng với nhóm làm việc về COVID-19. Ảnh: The New York Times. Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc họp báo ở Nhà Trắng với nhóm làm việc về COVID-19. Ảnh: The New York Times.
Quốc tế15 hours ago

Giới khoa học nghĩ gì về phát biểu của TT Trump về thuốc chữa COVID-19?

Tạp chí khoa học danh tiếng Science mới đăng một bài viết giải đáp nhiều thắc mắc về hai loại...

Xã hội15 hours ago

Dự báo hậu COVID-19: Làm việc từ xa

Bài viết này nằm trong chuỗi bài dự báo về tác động của đại dịch COVID-19 tới cuộc sống của...

Một bác sĩ đang đọc hình chụp CT của một bệnh nhân COVID-19 ở Vũ Hán, Trung Quốc, ngày 5/3/2020. Ảnh: Barcroft Media via Getty Images. Một bác sĩ đang đọc hình chụp CT của một bệnh nhân COVID-19 ở Vũ Hán, Trung Quốc, ngày 5/3/2020. Ảnh: Barcroft Media via Getty Images.
Xã hội1 day ago

3 cách xét nghiệm COVID-19 là gì và chính xác tới đâu?

Như chúng ta đã biết, để chống dịch bệnh, chúng ta cần xét nghiệm càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên,...

Một lớp học trực tuyến do Đại học Thanh Hoa (Bắc Kinh) tổ chức cuối tháng 2/2020 trong một nỗ lực đối phó với coronavirus. Ảnh: GREG BAKER/AFP VIA GETTY IMAGES Một lớp học trực tuyến do Đại học Thanh Hoa (Bắc Kinh) tổ chức cuối tháng 2/2020 trong một nỗ lực đối phó với coronavirus. Ảnh: GREG BAKER/AFP VIA GETTY IMAGES
Xã hội1 day ago

Dự báo hậu COVID-19: Giáo dục trực tuyến sẽ đóng vai trò quan trọng hơn

Bài viết này nằm trong chuỗi bài dự báo về tác động của đại dịch COVID-19 tới cuộc sống của...

Xã hội3 days ago

4 lý do vì sao cần xét nghiệm càng nhiều càng tốt

“Anh không thể bịt mắt mà dập lửa, cũng như không thể dập dịch mà không biết ai đang bị...

Xã hội3 days ago

Dự báo hậu COVID-19: Dịch vụ y tế từ xa sẽ ngày càng phổ biến

Thế giới xung quanh, cũng như bản thân chúng ta, thay đổi từng giờ từng phút một. Không mấy người...

Một người đeo khẩu trang tại khu vực Đấu trường La Mã ở thủ đô Roma, Ý, ngày 7/3/2020. Ảnh: Alberto PIZZOLI / AFP. Một người đeo khẩu trang tại khu vực Đấu trường La Mã ở thủ đô Roma, Ý, ngày 7/3/2020. Ảnh: Alberto PIZZOLI / AFP.
Thể chế3 days ago

Dân chủ đang thất thủ trước đại dịch?

"Vấn đề không phải là ý thức hệ chính trị. Vấn đề là năng lực” - Michael Dukakis

Bài đọc nhiều