Connect with us

Chính trị

Ý thức chống dịch: dân trí thấp hay quan trí lỏng?

Quy định phòng chống dịch dường như chỉ để phạt dân.

Published

on

Hình ảnh hoạt động của các lãnh đạo cấp cao Việt Nam trong thời kỳ dịch bệnh. Ảnh: VGP/ Nhật Bắc, Vietnamnet, Báo Ấp Bắc, Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ.

Chính sách phòng chống dịch COVID-19 ở Việt Nam, từ việc rào chốt nhốt chặt đến kiên quyết truy tố phạt tù những ai vi phạm, có thể được xếp vào loại hà khắc nhất thế giới.

Lý do được viện dẫn nhiều nhất cho việc áp dụng các quy định cực đoan là “dân trí thấp”, rằng người Việt Nam không có tinh thần tự giác như ở các quốc gia phát triển, nên cần phải mạnh tay đưa vào khuôn khổ.

Dân trí của người Việt Nam thấp hay cao là đề tài cần được đào sâu nghiên cứu. Tuy nhiên, đặt bên cạnh những biểu hiện ngồn ngộn của “quan trí”, khó có lý do để tin rằng phần đông người dân lại có tư chất thấp hơn các quan chức chính quyền, nhất là khi so sánh với những lãnh đạo đứng đầu đất nước.

Thủ tướng: gặp người lạ, kể cả trẻ em, vẫn bắt tay vỗ vai

Thủ tướng Phạm Minh Chính là một trong những quan chức thường xuyên yêu cầu “các địa phương phải thực hiện nghiêm quy định 5K”, liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, động viên, tuyên truyền cho người dân thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống dịch.” [1]

Ông cũng là một trong những quan chức hay bỏ qua các quy định sơ cấp nhất về phòng chống dịch.

Trong chuyến tham quan tại Thái Nguyên vào ngày 3/9 vừa qua của thủ tướng, có thể thấy hầu hết các quy định phòng chống dịch đều bị phớt lờ.

Tại tất cả các cuộc gặp gỡ, từ nhân viên nhà máy, học sinh cấp 2 cho đến các trẻ em mầm non, thủ tướng không những không giữ khoảng cách mà còn chủ động có những cử chỉ va chạm, tiếp xúc trực tiếp với người lạ. [2]

Các hoạt động của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong buổi tham quan tại Thái Nguyên vào ngày 3/9/2021. Ảnh: VGP/ Nhật Bắc.

Ông hồn nhiên vỗ vai nhân viên nhà máy, khoác vai các học sinh, nắm tay thân mật những đứa trẻ.

Bản thân ông thủ tướng đã được tiêm vaccine phòng covid (dù người dân không ai được biết cụ thể khi nào và loại gì). Nhưng rất nhiều người bị ông tiếp xúc, thuộc nhóm đối tượng dưới 18 tuổi, chắc chắn chưa được tiêm vaccine. Cho đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh Thái Nguyên có tỷ lệ tiêm vaccine chỉ dưới 10%. [3]

Cũng trong chuyến tham quan trên, tại buổi họp trong một phòng học của trường nội trú cấp 2, Thủ tướng Phạm Minh Chính là người duy nhất gỡ khẩu trang khi phát biểu.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu trong cuộc họp với các quan chức Thái Nguyên vào ngày 3/9/2021. Ảnh: VGP/ Nhật Bắc.

Đó không phải là lần duy nhất các quy định phòng chống dịch bị người đứng đầu chính phủ bỏ qua. Trong những chuyến thị sát làm việc tại địa phương của ông, những người tham gia đứng túm tụm sát rạt nhau, [4] còn ông thủ tướng lúc thì vô tư nắm tay đứa trẻ gặp ngoài đường, [5] khi lại hồn nhiên vỗ vai nhân viên y tế trong lúc mình đeo khẩu trang ngược. [6]

Ý thức bản thân thì như vậy, nhưng Thủ tướng Phạm Minh Chính vẫn không ngừng ra các mệnh lệnh yêu cầu “xử lý nghiêm theo pháp luật các trường hợp vi phạm quy định về phòng, chống dịch bệnh.” [7]

Tổng bí thư: Khẩu trang thích thì đeo, không thích thì gỡ

Trong thời kỳ dịch bệnh, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng không xuất hiện nhiều trước công chúng như các lãnh đạo khác, nhưng những lần ông lộ diện người dân đều thấy được các ngoại lệ.

Lần gần nhất, vào ngày 2/9 vừa qua, trong chuyến tham quan Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch ở Hà Nội, các hình ảnh cho thấy tổng bí thư đã không tuân thủ các quy định phòng chống dịch. [8]

Ông đeo khẩu trang lúc tham quan bên ngoài, nhưng khi ở trong căn phòng tưởng niệm lại tháo khẩu trang ngồi xuống ghế trò chuyện với các cán bộ đi cùng. [9]

Những bức ảnh ông tổng bí thư không đeo khẩu trang đã bị xóa khỏi các trang tin tức chính. Riêng đoạn video hiện vẫn còn lưu giữ. [10]

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong chuyến tham quan Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh vào ngày 2/9/2021. Ảnh: VOV TV, Báo Ấp Bắc.

Đó không phải lần đầu tiên người đứng đầu Đảng Cộng sản phớt lờ các quy định phòng chống dịch.

Vào đầu tháng 2/2021, tại một hoạt động chúc Tết, trong suốt hành trình từ lúc gặp gỡ các quan chức cho đến các đại diện người dân, ông Trọng đều không đeo khẩu trang. [11]

Đáng chú ý là trong sự kiện đó, hầu hết các quan chức đi cùng ông, bao gồm Vương Đình Huệ (vào thời điểm trên vẫn còn giữ chức bí thư Thành ủy Hà Nội) và Chu Ngọc Anh (chủ tịch thành phố Hà Nội) cũng không chấp hành quy định đeo khẩu trang và giữ khoảng cách nơi công cộng.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và các quan chức đi cùng trong hoạt động chúc Tết vào ngày 11/2/2021. Ảnh: Vietnamnet.

Một tuần sau đó, trong chương trình trồng cây tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, ông Trọng cũng là một trong số ít người không đeo khẩu trang, kể cả khi va chạm tiếp xúc gần với rất nhiều người xung quanh. [12]

Trong khoảng thời gian trên, đầu tháng 2/2021, trên khắp cả nước, từ Hà Nội, [13] Huế, [14] Đà Nẵng đến Đà Lạt hay Vũng Tàu, [15] [16] [17] rất nhiều người dân đã bị xử phạt vì hành vi không đeo khẩu trang nơi công cộng.

Quy định phòng chống dịch: Quan thì miễn nhiễm?

Thủ tướng và tổng bí thư không phải là những quan chức cấp cao duy nhất xem thường các quy định phòng chống dịch.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc không ít lần đặt mình làm ngoại lệ trong các hoạt động thu hút đông người.

Ông không đeo khẩu trang, tiếp xúc va chạm trực tiếp với nhiều người, kể cả khi đó là trẻ em hay người lớn tuổi.

Trong một bức ảnh chụp khi đi thăm và tặng quà gia đình chính sách trên địa bàn Hà Nội vào ngày 29/4/2021, ông Phúc không đeo khẩu trang mà ngồi cạnh bắt tay, vỗ vai một cụ bà. [18] Bà cụ và các cán bộ đi cùng, bao gồm Chủ tịch thành phố Hà Nội Chu Ngọc Anh, cũng không đeo khẩu trang.

Trước đó, vào ngày 21/4/2021, nhân dịp giỗ tổ Hùng Vương, rất đông cán bộ và người dân đã tụ tập xung quanh khi ông Phúc đến xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. [19] Trong hàng trăm người chen chúc khi đó, số người đeo khẩu trang chỉ đếm trên đầu ngón tay (trong đó không có ông chủ tịch nước).

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ vào ngày 21/4/2021 (ảnh trên), và tại Hà Nội vào ngày 29/4/2021 (ảnh dưới). Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ, Báo Hà Nội Mới.

Ở cùng thời điểm, vào ngày 26/4/2021, trang thông tin của Chính phủ đăng bài viết với tiêu đề “Lễ hội đông người nếu không đeo khẩu trang cần quyết liệt xử phạt”. [20] Chính quyền các địa phương ở Hà Nội lẫn TP. Hồ Chí Minh khi đó đều “thẳng tay” xử phạt những người không đeo khẩu trang. [21] [22]

Nhìn vào tấm gương ý thức của các lãnh đạo cao nhất nước, không có gì ngạc nhiên khi cán bộ chính quyền các cấp đều xem thường những quy định phòng chống dịch mà chính họ áp đặt xử phạt người dân.

Tại TP. Hồ Chí Minh thời gian qua, khi các hoạt động giao hàng bị hạn chế nghiêm ngặt, các shipper phải xét nghiệm thường xuyên và tuân thủ yêu cầu giao hàng không tiếp xúc, thì những hoạt động có tính chất tuyên truyền của chính quyền lại không cần tuân theo những quy định chống dịch tương tự.

Các hình ảnh trao nhận quà của các tổ chức chính quyền. Ảnh trên: Vietnamnet (trái), Pháp Luật. Ảnh dưới: Tuổi Trẻ.

Bất kể đó là khi bộ đội “đi chợ hộ” hay cán bộ địa phương giao hàng, [23] [24] khi Thành đoàn tặng quà cho sinh viên ở ký túc xá hay lúc Thành đoàn nhận quà tặng từ cơ quan báo chí, các quy tắc nghiêm ngặt áp đặt cho thường dân đều trở nên vô nghĩa. [25] [26]

Trong khi đó, các phương tiện truyền thông của nhà nước ngày ngày vẫn tuyên truyền về tình trạng “thiếu ý thức” của người dân, cho đó là nguồn cơn làm lây lan dịch bệnh. [27]


Chú thích

1.  Sự B. T. (2021, August 11). Thủ tướng: Tập trung ưu tiên cho chống dịch. BAO DIEN TU VTV. https://web.archive.org/web/20210817210535/https://vtv.vn/chinh-tri/thu-tuong-tap-trung-uu-tien-cho-chong-dich-20210811212843613.htm

2.  Dũng – T. (2021, September 3). Chùm ảnh Thủ tướng thăm và làm việc tại Thái Nguyên. Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới. https://web.archive.org/web/20210903190533/https://vneconomy.vn/chum-anh-thu-tuong-tham-va-lam-viec-tai-thai-nguyen.htm

3.  VnExpress. (2021, June 23). Số liệu tiêm vaccine ở Việt Nam. Tin nhanh VnExpress. https://vnexpress.net/covid-19/vaccine

4.  Chiến H. A. (2021, August 27). Thủ tướng kiểm tra công tác phòng chống dịch COVID-19 tại Đồng Nai. Tin tức mới nhất 24h – Đọc Báo Lao Động online – Laodong.vn. https://web.archive.org/web/20210827163516/https://laodong.vn/thoi-su/thu-tuong-kiem-tra-cong-tac-phong-chong-dich-covid-19-tai-dong-nai-946738.ldo

5.  VnExpress. (2021b, August 27). Thủ tướng: Người dân còn lúng túng chưa biết gọi ai khi cần. vnexpress.net. https://web.archive.org/web/20210830101426/https://vnexpress.net/thu-tuong-nguoi-dan-con-lung-tung-chua-biet-goi-ai-khi-can-4346947.html

6.  Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra, chỉ đạo, động viên công tác chống dịch tại Bình Dương. (2021). Bộ Y tế. https://web.archive.org/web/20210829023558/https://ncov.moh.gov.vn/web/guest/chi-dao-dh/-/asset_publisher/q4USy75NdpUZ/content/6847912-419

7.  Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế. (2021). Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 1108/CĐ-TTg yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường phòng, chống dịch COVID-19 trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9. https://vncdc.gov.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-vua-ky-cong-dien-so-1108cd-ttg-yeu-cau-ubnd-cac-tinh-thanh-pho-truc-thuoc-trung-uong-tang-cuong-phong-chong-dich-covid-19-trong-ky-nghi-le-quoc-khanh-29-nd16473.html

8.  Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. (2021). Báo Ấp Bắc. https://web.archive.org/web/20210902163801/http://baoapbac.vn/chinh-tri/202109/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-dang-huong-tuong-niem-chu-tich-ho-chi-minh-933792/

9.  V. (2021). Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Copyright (c) by Http://Truyenhinhvov.Vn. https://web.archive.org/web/20210902163639/https://truyenhinhvov.vn/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-dang-huong-tuong-niem-chu-tich-ho-chi-minh-164210902114229121.htm

10.  Sự B. T. (2021, September 2). Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. BAO DIEN TU VTV. https://vtv.vn/chinh-tri/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-dang-huong-tuong-niem-chu-tich-ho-chi-minh-20210902132910215.htm

11.  V. (2021, February 11). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chúc Tết nhân dân bên Hồ Gươm. VietNamNet. https://web.archive.org/web/20210211190318/https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-nguyen-phu-trong-chuc-tet-nhan-dan-ben-ho-guom-712634.html

12.  Hải P. H. (2021, February 17). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trồng cây tại Hoàng Thành Thăng Long. VietNamNet. https://web.archive.org/web/20210227201412/https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-trong-cay-tai-hoang-thanh-thang-long-713412.html

13.  5 người không đeo khẩu trang bị phạt 9 triệu đồng. (2021, February 3). Báo Sài Gòn Giải Phóng. https://www.sggp.org.vn/5-nguoi-khong-deo-khau-trang-bi-phat-9-trieu-dong-712333.html

14.  Cổng thông tin của Bộ Y tế về đại dịch COVID-19. (2021). Công an Huế xử phạt nhiều trường hợp không đeo khẩu trang trong mấy ngày Tết. https://covid19.gov.vn/cong-an-hue-xu-phat-nhieu-truong-hop-khong-deo-khau-trang-trong-may-ngay-tet-1717239891.htm

15.  ncov.vnanet.vn. (2021). Đà Nẵng quyết liệt phòng, chống dịch COVID-19. Copyright © 2020 by ncov.vnanet.vn. https://ncov.vnanet.vn/tin-tuc/da-nang-quyet-liet-phong-chong-dich-covid-19/dc68de5d-579b-4f86-ab54-68e198d8a142

16.  Báo Công an Nhân Dân. (2021, February 19). Lập chốt phạt hàng chục người không đeo khẩu trang. https://cand.com.vn/doi-song/Lap-chot-phat-hang-chuc-nguoi-khong-deo-khau-trang-i597551/

17.  Tin, ảnh: Ng.Giang – Kha San. (2021, February 10). Nhiều người bị xử phạt 2 triệu đồng vì không đeo khẩu trang khi đến TP biển Vũng Tàu. https://nld.com.vn. https://nld.com.vn/thoi-su/nhieu-nguoi-bi-xu-phat-2-trieu-dong-vi-khong-deo-khau-trang-khi-den-tp-bien-vung-tau-20210210094319881.htm

18.  Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm, tặng quà gia đình chính sách trên địa bàn Hà Nội. (2021). Hanoimoi.Com.Vn. http://www.hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Chinh-tri/997813/chu-tich-nuoc-nguyen-xuan-phuc-tham-tang-qua-gia-dinh-chinh-sach-tren-dia-ban-ha-noi

19.  Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm khu dân cư mới xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao. (2021). Cổng Thông Tin Điện Tử Phú Thọ. https://phutho.gov.vn/vi/chu-tich-nuoc-nguyen-xuan-phuc-tham-khu-dan-cu-moi-xa-tu-xa-huyen-lam-thao

20.  Lễ hội đông người nếu không đeo khẩu trang cần quyết liệt xử phạt. (2021). Baodientu.Chinhphu.Vn. https://baochinhphu.vn/Suc-khoe/Le-hoi-dong-nguoi-neu-khong-deo-khau-trang-can-quyet-liet-xu-phat/429289.vgp

21.  Tuổi Trẻ. (2021). Hà Nội ‘thẳng tay’ phạt người không đeo khẩu trang 2 triệu đồng. https://tuoitre.vn/ha-noi-thang-tay-phat-nguoi-khong-deo-khau-trang-2-trieu-dong-20210430162856027.htm

22.  Tuổi Trẻ. (2021). TP.HCM: Lập biên bản xử phạt 6 người không đeo khẩu trang. https://tuoitre.vn/tp-hcm-lap-bien-ban-xu-phat-6-nguoi-khong-deo-khau-trang-20210427113548949.htm

23.  Vietnamnet. (2021). Người dân xóm trọ ở TP.HCM rưng rưng nhận cứu trợ từ bộ đội. https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/nguoi-dan-xom-tro-o-tp-hcm-rung-rung-nhan-cuu-tro-tu-bo-doi-768664.html

24.  ĐăNg, H. L. N.-. (2021, August 23). TP.HCM: Bộ đội cùng cán bộ phường xã đi chợ hộ, trao quà tận nhà cho người dân. PLO. https://plo.vn/ban-doc/tphcm-bo-doi-cung-can-bo-phuong-xa-di-cho-ho-trao-qua-tan-nha-cho-nguoi-dan-1010075.html

25.  Tuổi Trẻ. (2021). ATM việc làm, nhà trọ sẻ chia với người dân trong dịch COVID-19 ở TP.HCM. https://tuoitre.vn/atm-viec-lam-nha-tro-se-chia-voi-nguoi-dan-trong-dich-covid-19-o-tphcm-20210817121954303.htm

26.  Tuổi Trẻ. (2021). Phòng chống dịch là nhiệm vụ hàng đầu. https://tuoitre.vn/phong-chong-dich-la-nhiem-vu-hang-dau-20210817214500176.htm

27.  Báo An Ninh Thế Giới. (2021, August 3). Cần lắm một liều “vaccine ý thức.”https://antg.cand.com.vn/Phong-su/can-lam-mot-lieu-vaccine-y-thuc–i622672/

Bạn có thể đóng góp cho Luật Khoa một ly cà phê hoặc một cuốn sách mỗi tháng?

Đóng góp ngay hôm nay và trở thành một phần của Luật Khoa - một tạp chí độc lập và phi lợi nhuận. Chúng tôi nói không với mọi hình thức kiểm duyệt và không đặt quảng cáo. Tìm hiểu thêm về Luật Khoa tại đây.

Đóng góp $2 mỗi tháng


Click to comment

Đóng góp

Chung tay với Luật Khoa theo đuổi báo chí độc lập và truyền bá tri thức.
>
Exit mobile version